Wat is een affaire? Bespreek trouw en grenzen

Een affaire is een liefdesrelatie of verhouding. Het woord zegt op zichzelf niet of daarmee een bestaande afspraak is geschonden. Daarvoor is bepalend wat de betrokkenen met elkaar hebben afgesproken over trouw, openheid en contact met anderen. Als je wilt weten wat een bepaald contact voor je relatie betekent, maak dan eerst onderscheid tussen het begrip, wat er daadwerkelijk is gebeurd en welke afspraak er gold.

Wat betekent affaire?

In het algemene taalgebruik kan „affaire” een liefdesrelatie of verhouding aanduiden. Het begrip geeft niet precies aan hoe lang een relatie duurt of welke vorm van intimiteit erbij hoort. Het betekent ook niet automatisch dat iemand zijn of haar partner bedriegt. Het Duitse woordenboek Duden vermeldt „Liebschaft” en „Verhältnis”, oftewel liefdesrelatie en verhouding, als betekenissen van het Duitse woord „Affäre”.

In gesprekken wordt het woord vaak gebruikt om iets te beoordelen. De een bedoelt misschien een geheime seksuele ontmoeting, de ander een emotionele band of een langdurige liefdesrelatie. In plaats van te discussiëren over welk etiket past, helpt meestal een concretere vraag: wat is er gebeurd, wat wist jij daarvan en welke afspraak hadden jullie?

Maak onderscheid tussen het begrip, gedrag en afspraken

Deze drie dingen lopen gemakkelijk door elkaar:

• Het begrip: Wat noem jij of de ander een affaire?
• Wat er is gebeurd: Welke ontmoetingen, berichten of afspraken waren er daadwerkelijk?
• De afspraak: Wat hadden jullie besproken over wat wel en niet goed voelt voor jullie?

Een persoon kan herhaaldelijke intieme berichten bijvoorbeeld ervaren als een grensoverschrijding, terwijl de ander bij ontrouw in eerste instantie denkt aan lichamelijk contact. Dat kan oprechte onduidelijkheid opleveren. Maar het kan ook gaan om een grens die al duidelijk was, zonder dat jullie elk detail afzonderlijk hebben opgesomd. „We hebben deze chat nooit uitdrukkelijk verboden” geeft dus nog geen antwoord op de vraag of iets is verzwegen of een gezamenlijke verwachting is geschonden.

Je hoeft je gekwetstheid niet weg te wuiven omdat een regel niet schriftelijk is vastgelegd. Tegelijk moet er in een gesprek ruimte zijn om duidelijk te krijgen waar jullie ideeën echt verschilden. Het gaat om de concrete situatie, niet om een etiket dat je eigen gedrag zo gunstig mogelijk voorstelt.

Ook in een open relatie kunnen afspraken gelden. Jullie kunnen het bijvoorbeeld hebben over openheid, veiligere seks, overnachtingen of terugkerend contact. Jullie bepalen zelf welke regels bij jullie passen. Een afspraak garandeert niet dat niemand gekwetst raakt, maar maakt verwachtingen wel bespreekbaar.

Bespreek concreet wat trouw betekent

Algemene uitspraken als „We zijn elkaar trouw” laten vaak open wat daar precies mee wordt bedoeld. Een concreet onderwerp maakt verschillen makkelijker zichtbaar. Je kunt bijvoorbeeld vragen:

• „Wat verstaan we allebei onder flirten met anderen?”
• „Over welk soort contact wil je open zijn, in plaats van het te verzwijgen?”
• „Is er voor jou verschil tussen een eenmalige ontmoeting en regelmatig contact?”
• „Wat wil je weten over contact met anderen, en wat bespreek je liever niet tot in detail?”

Je kunt ook je eigen grens aangeven zonder te doen alsof die voor iedereen geldt: „Ik vind het belangrijk dat je een hecht contact met iemand anders niet verzwijgt. Hoe kijk jij daarnaar?” Of: „Ik wil eerst begrijpen wat het contact voor jou betekent. Daarna kan ik beter uitleggen wat me dwarszit.”

Luister eerst naar elkaar voordat jullie een oplossing afspreken. Je hoeft een grens niet meteen te veranderen omdat de ander die anders ervaart. Tegelijk is een persoonlijke grens niet automatisch een gezamenlijk afgesproken regel. Als jullie wensen niet bij elkaar passen, mogen jullie dat benoemen en de tijd nemen om na te denken over wat dat voor jullie betekent.

Als er iets concreets is gebeurd

Bij een bepaalde gebeurtenis kan het helpen om eerst naar het verloop te vragen en niet meteen een oordeel te geven. Je zou bijvoorbeeld kunnen beginnen met: „Ik wil begrijpen wat er is gebeurd. Wanneer begon het contact en wat hebben jullie daarover besproken?” Als het je vooral dwarszit dat er geen openheid was, kun je daaraan toevoegen: „Ik wil ook weten waarom ik dit nu pas hoor.”

In een fictief voorbeeld gebruiken Lea en Robin het woord affaire verschillend. Lea ervaart herhaalde privéberichten met een flirterige toon als intiem contact. Robin denkt in eerste instantie aan een seksuele ontmoeting. Als Lea hoort over een langere chat, vraagt ze wat het contact betekent en hoe Robin de bestaande afspraak heeft begrepen. Het gesprek hoeft niet meteen uit te wijzen of ze allebei hetzelfde woord kiezen. Het kan eerst duidelijk maken waar hun verwachtingen uiteenlopen en welke vragen nog openstaan.

Als jullie in cirkels blijven praten, kunnen jullie een pauze afspreken en bepalen wanneer jullie het gesprek hervatten. Je kunt zeggen: „Ik heb nu even een pauze nodig. Laten we het er morgenavond opnieuw over hebben.” Een pauze hoeft geen besluit af te dwingen en betekent niet dat het onderwerp is afgesloten.

Moeten jullie het eens worden over het woord affaire?

Nee. Je kunt iets serieus nemen, ook als jullie het verschillend benoemen. „Jij noemt het flirten. Ik zit ermee dat je de ontmoetingen voor me hebt verborgen” brengt het gesprek terug naar het concrete punt. Jullie hoeven het niet eens te zijn over de definitie om na te denken over je eigen vervolgstappen.

Een nieuwe afspraak geldt bovendien niet met terugwerkende kracht. Als iemand voortaan een open relatie wil, maakt dat eerder verzwijgen niet automatisch goed. Beide vragen verdienen een eigen antwoord: wat is er gebeurd en welke relatie willen jullie nu?

Je hoeft niet meteen te vergeven of direct een definitieve beslissing te nemen. Misschien heb je afstand nodig, misschien wil je verder praten. Je mag ook vaststellen dat jullie ideeën niet bij elkaar passen. Alleen overeenstemming over het woord herstelt het vertrouwen nog niet.