Je toestemming intrekken: je mag altijd stoppen

Ja. Je mag van gedachten veranderen, ook als je eerder ja hebt gezegd, als jullie al aan een activiteit zijn begonnen of als je een relatie hebt. Een eerder ja verplicht je niet om door te gaan. Als jij of de ander wil stoppen, neem dan een pauze. Je hoeft niet meteen uitleg of een alternatief te geven.

Een eerder ja verplicht je niet

Je toestemming voor iets betekent niet dat je ook instemt met alles wat daarna zou kunnen gebeuren. Je kunt tijdens een situatie merken dat je je anders voelt, onzeker wordt of gewoon niet verder wilt. Je mag dan stoppen zonder een bijzonder overtuigende reden te geven.

Dat geldt of jullie elkaar nu net leren kennen of al lang samen zijn. Intimiteit, gezamenlijke plannen en eerdere instemming maken van een vrijwillige keuze geen verplichting. Als de ander wil stoppen, is de eerste stap dus niet om naar een verklaring te zoeken, maar om stil te staan en de wens te respecteren.

Wat op dat moment helpt

Als iemand wil stoppen, beëindig dan eerst de activiteit. Vraag rustig of wat afstand, rust of iets anders prettig zou zijn. Eén korte vraag is genoeg; die persoon hoeft niet te antwoorden of uitleg te geven. Als op dat moment niemand weet wat een volgende stap zou zijn, is pauzeren een volwaardige keuze.

Een alternatief is alleen behulpzaam als het echt vrijblijvend is en niet bedoeld is om iemand over te halen. Misschien willen jullie praten, naar muziek luisteren of de avond apart afsluiten. Misschien wil een van jullie alleen zijn. Geen van deze mogelijkheden hoeft ertoe te leiden dat jullie later doorgaan. Jullie kunnen ook gewoon opnieuw beslissen als jullie wensen veranderen.

Woorden voor jullie allebei

Als je zelf wilt stoppen, kun je dat duidelijk en kort zeggen:

• „Ik wil toch niet verdergaan. Laten we alsjeblieft stoppen.”
• „Ik twijfel en heb een pauze nodig.”
• „Dit is me op dit moment te veel. Ik ben liever even alleen.”

Je hoeft je grens niet af te zwakken om vriendelijk te klinken. Als je voorlopig niet wilt praten, kun je dat ook zeggen: „Ik wil het er nu niet over hebben. Geef me alsjeblieft wat tijd.”

Als de ander stopt, kan een eenvoudig antwoord genoeg zijn: „Oké, we stoppen.” Je kunt daarna één keer vragen: „Wil je nu liever wat afstand, rust of iets anders?” Geef ruimte voor het antwoord. Een nee of een onduidelijk antwoord is geen reden om iemand verder te proberen overhalen. Ook stilte is geen reden om de activiteit voort te zetten of meteen uitleg te eisen.

Een voorbeeldgesprek

Sam en Alex hadden afgesproken om tijd samen door te brengen. Als ze dichter bij elkaar komen, begint Sam te twijfelen en zegt: „Ik dacht daarnet dat ik dit wilde. Nu voelt het anders. Ik wil stoppen.”

Alex antwoordt: „Oké, we stoppen. Wil je liever alleen zijn of zal ik nog even blijven?” Sam vraagt om wat rust. Alex respecteert dat en vraagt niet naar een reden. Later beslist ieder voor zich of ze nog iets samen willen doen of de avond apart willen afsluiten. De pauze is geen toezegging om later verder te gaan.

Als je teleurgesteld of verlegen bent

Een stop kan teleurstelling of verlegenheid oproepen. Houd die gevoelens bij jezelf, in plaats van op dat moment om troost of uitleg te vragen. Een eenvoudig „Oké, we stoppen” is genoeg. Als je later over je gevoelens wilt praten, kies dan een moment waarop jullie er allebei voor openstaan en stel de grens niet opnieuw ter discussie.

Vermijd zinnen als „Maar je zei daarnet toch ja” als je daarmee om verantwoording vraagt of iemand van gedachten probeert te laten veranderen. Ook met „Dan heb ik zeker alles verkeerd gedaan” kun je de ander het gevoel geven dat die jou moet troosten. Een stop op zichzelf zegt niet wat iemand van jou of jullie relatie vindt.

Praat er later over als jullie dat allebei willen

Als jullie het moment later willen bespreken, kun je vragen wat iemand in de toekomst zou willen, in plaats van achteraf over de stop te onderhandelen: „Is er iets waardoor je een volgende keer vrijer kunt beslissen?” De ander mag daarop antwoorden, het gesprek uitstellen of er niet over willen praten.

Als iemand ondanks een duidelijke stop druk blijft uitoefenen, hoef je de situatie niet uit te discussiëren. Je kunt weggaan, afstand nemen of contact opnemen met iemand die je vertrouwt. Er hoeft niet over je grens onderhandeld te worden om die te respecteren.