De bekkenbodem begrijpen: functie, opbouw en ontspanning
De bekkenbodem ondersteunt de organen in het bekken, helpt de blaas en darmen onder controle te houden en reageert op belasting. Daarvoor moet hij zich kunnen aanspannen en weer ontspannen. Zijn functie laat zich daarom niet alleen omschrijven als „zo sterk mogelijk”.
Waar ligt de bekkenbodem?
Je vindt hem aan de onderkant van het bekken. Spieren en bindweefsel overspannen het gebied tussen het schaambeen, het staartbeen en de zitbeenknobbels aan weerszijden. Het is geen gesloten wand: de urinebuis en endeldarm lopen erdoorheen en bij een vrouwelijke anatomie ook de vagina.
Op een zijaanzicht ligt de urineblaas meer naar voren en de endeldarm meer naar achteren. De bekkenbodem ligt daaronder. Zo kun je de ligging beter plaatsen: het gaat niet om de zichtbare buikspieren of bilspieren.
Welke taken heeft de bekkenbodem in het dagelijks leven?
- Ondersteunen: Hij ondersteunt de bekkenorganen, zoals de blaas en darmen en de baarmoeder.
- Ophouden: De spieren helpen de openingen van de blaas en darmen gesloten te houden en winden op te houden.
- Reageren op belasting: Bij niezen, hoesten of tillen verandert de druk in de buikholte. De bekkenbodem moet daarop kunnen reageren.
- Ontspannen: Bij het plassen en poepen is ontspanning nodig.
Deze taken wisselen elkaar af. Onderweg naar het toilet is iets anders nodig dan bij het legen van de blaas. Een bekkenbodem die alleen maar aanspant, doet maar een deel van zijn werk.
Wat heeft ademhaling ermee te maken?
Het middenrif en de bekkenbodem werken samen via de drukverhoudingen in de buikholte. De beweging tijdens het ademen is daarom ook belangrijk bij bekkenbodemtraining. Het is niet de bedoeling dat je daarbij je buik intrekt en je adem inhoudt.
Als iemand je een oefening uitlegt, is het handig om iets concreets na te vragen: „Blijf ik tijdens de oefening doorademen, en wanneer laat ik de spanning weer los?” Dat is meestal nuttiger dan alleen proberen zo lang mogelijk aan te spannen.
Speelt de bekkenbodem een rol bij seks?
De spieren kunnen betrokken zijn bij seksuele sensaties. Daaruit volgt echter geen bepaald prestatiedoel. Meer kracht is geen maatstaf voor je lichaam en biedt geen garantie op een bepaalde seksuele ervaring.
Bij klachten is het zinvoller om te beschrijven wat je zelf ervaart dan om de bekkenbodem meteen als „te zwak” te bestempelen. Bijvoorbeeld: „Ik heb daarbij pijn” of „Sinds enige tijd verlies ik urine als ik hoest.” Zo benoem je een concrete zorg zonder de oorzaak al vast te stellen.
Wanneer is het zinvol om hulp te zoeken?
Ongewild urineverlies, moeite met de controle over je darmen of een drukkend gevoel in het bekkengebied zijn redenen om professioneel advies te vragen. Een deskundige beoordeling door een fysiotherapeut of arts helpt je passende vervolgstappen te vinden. Het doel is een functie die past bij je dagelijks leven, niet voortdurend aanspannen.
