Consensuele relatievorming zonder exclusiviteit: termen en verschillen
Consensuele relatievorming zonder exclusiviteit betekent dat er ruimte is voor andere romantische of seksuele relaties, met medeweten en instemming van iedereen die erbij betrokken is. De term is een overkoepelend begrip. Een open relatie en polyamorie zijn mogelijke vormen daarvan, maar geen synoniemen.
Wat betekent consensuele relatievorming zonder exclusiviteit?
‘Consensueel’ betekent met wederzijdse instemming. Het is dus niet genoeg om iemand alleen maar te vertellen dat je vanaf nu met anderen date. Er moet een gezamenlijke afspraak zijn. De Polyamory Legal Advocacy Coalition beschrijft CNM als een verzamelterm voor zulke relaties met wederzijdse instemming; de concrete afspraken kunnen verschillen.
Als je de afkortingen CNM of ENM tegenkomt, staat CNM voor consensual non monogamy en ENM voor ethical non monogamy. Beide worden gebruikt in de context van relatievorming zonder exclusiviteit met wederzijdse instemming. De term ‘ethisch’ betekent op zichzelf echter nog niet dat iemand zich ook aan afspraken houdt.
Open relatie, polyamorie en relatieanarchie
| Term | Waar het om draait |
|---|---|
| Open relatie | Er is binnen een bestaande relatie ruimte voor andere contacten. Wat daar precies onder valt, moet je samen afspreken. |
| Polyamorie | Ruimte voor meerdere liefdesrelaties, met medeweten en instemming van de betrokkenen. |
| Relatieanarchie | Relaties en verbintenissen zelf vormgeven, in plaats van hun betekenis automatisch volgens een vaste rangorde te bepalen. |
LIEBESLEBEN licht verschillende relatievormen toe. Relatieanarchie is daarbij eerder een houding tegenover de manier waarop je relaties vormgeeft dan een bepaald aantal partnerschappen. In het manifest van Andie Nordgren hoort daar nadrukkelijk bij dat je samen afspraken maakt over je verbintenissen. Dat betekent dus niet dat afspraken onbelangrijk zijn.
Een term vervangt geen concrete afspraak
Twee mensen kunnen dezelfde term gebruiken, maar daar verschillende verwachtingen bij hebben. ‘Open relatie’ kan voor de één bijvoorbeeld betekenen dat seksuele contacten buiten de relatie mogelijk zijn, terwijl de ander er ook romantische relaties onder verstaat. Als je wilt weten wat iemand met een term bedoelt, vraag dan naar de persoonlijke betekenis in plaats van uit te gaan van één vaste definitie.
Ook een gezamenlijke benaming maakt niet automatisch duidelijk welke afspraken gelden of wie daarbij betrokken is. Daarvoor zijn concrete gesprekken nodig. Een label kan een korte omschrijving zijn, maar geeft geen volledig beeld van een relatie.
Een voorbeeld: hetzelfde woord, andere verwachtingen
Jana en Leon zeggen allebei dat ze een open relatie zouden kunnen overwegen. Jana denkt aan af en toe een ontmoeting. Leon wil ook een andere vaste relatie kunnen hebben. Hun gedeelde woord verhulde in eerste instantie het verschil.
Behulpzamer dan ‘We zijn het er toch over eens’ is: ‘Bedoel je losse ontmoetingen of ook een langdurige relatie?’ Daarna kunnen ze allebei vertellen wat ze zelf willen. Een punt waarover nog geen duidelijkheid is, betekent niet dat je stilzwijgend toestemming hebt om het gewoon uit te proberen.
Als je zelf geen andere relaties wilt
Je kunt de wensen van iemand anders respecteren en toch een exclusieve relatie willen. Je zou bijvoorbeeld kunnen zeggen: ‘Ik begrijp dat dit belangrijk voor je is. Zelf wil ik een exclusieve relatie.’ Dat is geen uitnodiging tot een wedstrijd over wie opener of moderner is.
Als jullie ideeën niet bij elkaar passen, kunnen jullie erover praten zonder te doen alsof er al een gezamenlijke oplossing is. Je hoeft geen label te kiezen of een nieuwe relatievorm aan te gaan om het gesprek vriendelijk te houden.
