Zelftest op hiv: wat de uitslag betekent en wanneer je advies nodig hebt
Een zelftest op hiv kan je thuis een uitslag geven. Voor een betrouwbaar negatieve uitslag is de tijd sinds het laatste mogelijke risico doorslaggevend: bij de gebruikelijke zelftests op antistoffen moeten twaalf weken zijn verstreken. Een test direct na seks kan een infectie die daarbij is ontstaan nog niet uitsluiten.
Waarom het testmoment zo belangrijk is
De test zoekt naar antistoffen die je lichaam aanmaakt als reactie op hiv. Die zijn niet direct aantoonbaar. Een positieve uitslag kan al eerder verschijnen; de wachttijd is vooral van belang voor de vraag vanaf wanneer een negatieve uitslag een infectie uitsluit.
Als er sinds het oorspronkelijke contact een nieuw risico is geweest, begint de berekening voor dat nieuwe contact opnieuw. Noteer daarom de datum van het laatste mogelijke risico. Een negatieve uitslag zegt ook niets over contacten die daarna plaatsvinden.
Een laboratoriumtest die antigenen en antistoffen combineert, kan een infectie doorgaans al na zes weken uitsluiten. Vraag bij een eerdere controle welk onderzoek precies wordt gebruikt.
Controleer dit kort voordat je test
- Kies een test die uitdrukkelijk bedoeld is voor zelfgebruik en een markering met CE draagt.
- Controleer de houdbaarheidsdatum en of de verpakking onbeschadigd is.
- Lees de volledige gebruiksaanwijzing voordat je begint. De benodigde hoeveelheid bloed en de afleestijd verschillen per product.
- Gebruik je medicijnen in het kader van PrEP of PEP, vertrouw dan niet op een zelftest. De behandelende praktijk bepaalt welke onderzoeken geschikt zijn.
Plan een rustig moment in. Vind je het niet prettig om dit alleen te doen, dan kun je ook naar een testlocatie gaan of een vertrouwd persoon om steun vragen.
Wat de uitslag betekent
| Uitslag | Je volgende stap |
|---|---|
| Negatief | Controleer hoeveel tijd er is verstreken sinds het laatste risico en of je de test correct hebt uitgevoerd. Een test die te vroeg is gedaan, geeft nog geen geruststelling. |
| Positief of reactief | Laat op korte termijn een bevestigingstest uitvoeren bij een praktijk of testlocatie. De zelftest alleen geeft nog geen definitieve diagnose. |
| Ongeldig | Beschouw de uitslag niet als negatief. Volg de gebruiksaanwijzing of ga naar een testlocatie. |
Lees de uitslag alleen af binnen de aangegeven tijd. Een testvlak dat later verandert, geeft geen nieuwe betrouwbare uitslag.
Bij een risico dat net heeft plaatsgevonden
Een zelftest vervangt geen dringend advies over PEP. Na mogelijk contact met hiv telt ieder uur; zoek onmiddellijk medische hulp. De behandeling moet uiterlijk binnen 72 uur beginnen.
Als hiv wordt bevestigd, zijn er effectieve behandelingen en gespecialiseerde ondersteuning. Je hoeft de volgende stap niet alleen te regelen: een praktijk, de Duitse Aidshilfe of een adviescentrum kan je begeleiden.
