Klieren van Skene: ligging, functie en mogelijke klachten
De klieren van Skene zijn kleine klieren rond de urinebuis. Hun fijne afvoerbuisjes monden uit dicht bij de opening van de urinebuis. Je komt ze ook tegen onder de naam paraurethrale klieren. Ze maken vocht aan en worden soms de ‘vrouwelijke prostaat’ genoemd. Die benaming verwijst naar overeenkomsten met prostaatweefsel, niet naar een orgaan met dezelfde opbouw.
Waar liggen de klieren precies?
Om je te oriënteren is het handig om de opening van de urinebuis en de opening van de vagina van elkaar te onderscheiden. Via de urinebuis verlaat urine het lichaam. De opening van de vagina ligt daar los van. De klieren van Skene liggen rond de urinebuis; het is geen tweede vaginale opening.
Op een tekening zijn drie dingen van elkaar te onderscheiden: het klierweefsel, de dunne afvoerbuisjes en de openingen daarvan. Vaak worden ze voor de duidelijkheid gekleurd en vergroot weergegeven. De klieren zelf zijn van buitenaf meestal niet goed zichtbaar. Als je op een afbeelding twee opvallende structuren ziet, hoef je die dus niet op dezelfde manier in de spiegel te kunnen zien.
Waarom worden ze soms de ‘vrouwelijke prostaat’ genoemd?
Die vergelijking is onder meer gebaseerd op overeenkomsten in het weefsel. In een klein anatomisch onderzoek uit 2024 werden bepaalde prostaatmarkers aangetoond in klieren in de wand van de urinebuis. Zo’n marker is een kenmerk van weefsel dat onderzocht kan worden. Het betekent niet dat daar een prostaat ligt met dezelfde vorm en grootte als in het mannelijke bekken.
Het onderzoek omvatte zeven gedoneerde lichamen van mensen met gevorderde kanker. Het geeft daarmee inzicht in een anatomisch verband, maar biedt geen maatstaf voor hoe het lichaam van iedere afzonderlijke persoon eruit moet zien of moet reageren.
Welke functie hebben de klieren van Skene?
De klieren maken vocht aan. Ze worden beschreven als een bron van vrouwelijke ejaculatie. Daaruit volgt niet dat je een bepaalde ervaring zou moeten hebben of bereiken. Niet iedereen merkt dat er vocht vrijkomt, en voor prettige seks is dat niet nodig.
Het helpt om twee dingen uit elkaar te houden: ‘Waar ligt bepaald weefsel?’ is een anatomische vraag. ‘Wat voel ik?’ gaat over je persoonlijke ervaring. Een tekening kan je helpen bij de eerste vraag, zonder het antwoord op de tweede voor je te bepalen.
Wat betekent een cyste in dit gebied?
Als een afvoerbuisje verstopt raakt, kan vocht zich ophopen en een cyste vormen. Sommige cysten geven geen klachten. Andere veroorzaken een voelbare knobbel, pijn bij het plassen of klachten tijdens seks. Een knobbel naast de urinebuis is niet automatisch zo’n cyste; onderzoek kan ook andere oorzaken aan het licht brengen.
Laat nieuwe klachten door een arts beoordelen. Als je niet meer kunt plassen of heel veel pijn hebt, heb je met spoed hulp nodig. Tijdens een onderzoek kun je concreet vragen: ‘Waar zit de verandering, en hoort die bij de urinebuis of bij een klier ernaast?’
