Praten over rollenspel: toestemming, verwachtingen en duidelijke grenzen

Je kunt een rollenspel het beste eerst als een idee bespreken, niet als een plan dat al vaststaat. Zo kan de ander aangeven of die nieuwsgierig is, twijfelt of het onderwerp liever niet verder wil bespreken. Een gesprek hoeft niet tot een besluit te leiden. Nee is een volledig antwoord, en toestemming kan worden ingetrokken.

Het idee bespreken zonder een besluit te verwachten

Kies een moment waarop jullie niet midden in een intieme situatie zitten en niemand meteen antwoord hoeft te geven. Een rustig gesprek thuis of tijdens een wandeling is misschien prettiger dan een vraag op het moment zelf. Zeg erbij dat het voorlopig alleen om praten gaat.

Bijvoorbeeld: „Ik heb nagedacht over rollenspel. Vind je het goed als we daar vrijblijvend over praten?“ Of: „Ik ben benieuwd hoe jij over het idee denkt. Je hoeft geen ja te zeggen en we hoeven vandaag niets te besluiten.“

Als de ander er op dat moment geen tijd of energie voor heeft, kun je het onderwerp even laten rusten. „Geen probleem. Wil je er zelf later op terugkomen, of zal ik er voorlopig niet meer naar vragen?“ Zo blijft het open of en wanneer jullie erover praten.

Wens, interesse en toestemming uit elkaar houden

Een persoonlijke wens zegt in eerste instantie alleen iets over wat jou interesseert. Het is nog geen gezamenlijke afspraak. Ook „Misschien“ of „Ik vind het idee spannend“ betekent geen toestemming voor een concreet plan. Voor een gezamenlijke beslissing moeten alle betrokkenen vrijwillig ja zeggen tegen wat er daadwerkelijk is besproken.

Zo kun je ook over fantasieën praten zonder ervan uit te gaan dat je ze in de praktijk wilt brengen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: „Ik wil je iets vertellen waar ik nieuwsgierig naar ben. Ik weet nog niet of ik het ooit wil uitproberen.“ Zo hoeft de ander niet te raden of je iets wilt vertellen, plannen of om een concreet antwoord vraagt.

Een nee hoeft niet te worden uitgelegd. Twijfel hoeft niet meteen tot een compromis te leiden. Als de ander zegt „Ik weet het nog niet“, kun je bijvoorbeeld antwoorden: „Dank je dat je eerlijk bent. We laten het open en besluiten nu niets.“

Verhelderen wat je met het idee bedoelt

Als jullie allebei verder willen praten, stem dan eerst de verwachtingen af in plaats van ervan uit te gaan dat jullie hetzelfde verstaan onder een rollenspel. Je kunt vragen welk deel van het idee interessant klinkt, wat nadrukkelijk niet aan de orde is en waarover nog onduidelijkheid bestaat. Het is prima om sommige vragen open te laten of het gesprek over meerdere dagen te verspreiden.

Een concreet voorbeeld maakt duidelijk wat je bedoelt: „Het idee spreekt me aan om tijdens een drankje te doen alsof we elkaar net leren kennen. Een andere rol met vaste taken wil ik niet.“ De ander kan aangeven welk deel interessant klinkt, of zeggen dat het hele idee niet past. Zo hebben jullie het daadwerkelijk over hetzelfde.

Jullie kunnen allebei één ding noemen dat jullie interessant lijkt en één ding dat niet aan de orde is. Het is geen onderhandeling waarbij iedereen uiteindelijk moet toegeven. Het gaat erom te ontdekken of jullie iets samen willen. Zo niet, dan kunnen jullie het idee laten varen zonder dat iemand een alternatief hoeft aan te dragen.

Reageren op verschillende reacties

Als de ander nieuwsgierig is: „Wat spreekt je eraan? Is er iets wat je absoluut niet wilt?“ Beantwoord diezelfde vragen ook zelf. Zo blijft het gesprek gelijkwaardig en somt niet maar één persoon wensen op.

Als de ander twijfelt: Alex zegt: „Ik zou graag eens een rollenspel uitproberen.“ Sam antwoordt: „Ik weet het niet. Op dit moment vind ik het idee te veel.“ Alex zou kunnen zeggen: „Dank je dat je dat zegt. We hoeven niets uit te proberen. Wil je er zelf later op terugkomen, of zal ik het onderwerp voorlopig laten rusten?“ Zo hoeft Sam geen uitleg of tegenvoorstel te geven.

Als de ander nee zegt: Je kunt eenvoudig antwoorden: „Dank je voor je duidelijke antwoord. Ik respecteer het en vraag er niet verder naar.“ Probeer een nee niet met extra argumenten, teleurstelling of herhaalde vragen in een misschien te veranderen.

Als je zelf nog niet weet wat je wilt: „Ik ben nieuwsgierig, maar nog niet klaar om iets af te spreken. Ik wil er eerst een tijdje over nadenken.“ Je kunt ook ontdekken dat je het gesprek interessant vindt, maar het niet in de praktijk wilt brengen.

Een pauze of einde duidelijk afspreken

„Stop“ of „Ik wil niet verdergaan“ geldt ook als jullie dat niet van tevoren hebben afgesproken. Beëindig de activiteit meteen. Als jullie iets plannen, kunnen jullie ook bespreken hoe je duidelijk maakt dat je pauze wilt. Een speciale formulering is geen voorwaarde om een grens te respecteren.

Een eerdere afspraak verplicht niemand om door te gaan. Als iets niet meer goed voelt, is bijvoorbeeld dit genoeg: „Stop, ik wil nu niet verdergaan.“ De ander houdt dan op. Daarna kun je zeggen of je rust, afstand, een ander onderwerp of een gesprek wilt. Je hoeft je op dat moment niet uit te leggen.

Een onderbreking hoeft ook niet meteen nabesproken te worden. Als jullie er later allebei over willen praten, kunnen jullie bespreken wat goed voelde en wat anders mag. Dat gesprek verplicht jullie niet om het opnieuw te proberen.