Sekspositiviteit laat ook ruimte voor nee

Wat sekspositiviteit betekent

Sekspositiviteit betekent dat je ieders zelfbeschikking op het gebied van seksualiteit respecteert, zonder mensen daarvoor te beschamen. Daar hoort ook bij dat iemand ervoor kiest om niet seksueel actief te zijn. SERC legt nadrukkelijk uit dat persoonlijke interesse in seks geen voorwaarde is.

De term beschrijft een houding, geen checklist voor je eigen liefdesleven. Je hoeft jezelf geen sekspositief persoon te noemen om je grenzen te kennen of de keuzes van anderen te respecteren.

Een nee hoort erbij

Je hoeft een nee of de wens om te stoppen niet te rechtvaardigen. Ook als je eerst hebt ingestemd, kun je van gedachten veranderen. Vrijwillige instemming geldt voor wat jullie met elkaar hebben afgesproken; het is geen algemene toestemming voor andere handelingen. Als iemand onzeker lijkt, stop je en vraag je hoe het zit.

Sekspositiviteit betekent ook niet dat iedereen seks leuk of belangrijk moet vinden. Sommige mensen hebben er weinig of geen interesse in. Anderen willen bepaalde dingen wel, maar andere niet. Je kunt niet op basis van een etiket of iemands gedrag voor die persoon bepalen hoe die zich voelt.

Verwante begrippen, verschillende betekenissen

• Sekspositiviteit: een houding die verschillende ervaringen en keuzes over seksualiteit op basis van zelfbeschikking respecteert.
• Seksuele activiteit: beschrijft of en hoe iemand seksueel actief is. Op zichzelf zegt het niets over de houding van die persoon tegenover seksualiteit.
• Instemming: vrijwillig akkoord gaan met een concrete handeling. Dat akkoord moet niet worden opgevat als instemming met andere handelingen.

Deze begrippen hangen met elkaar samen, maar betekenen niet hetzelfde: iemand kan weinig interesse in seks hebben en tegelijk de keuzes van anderen respecteren. En sekspositiviteit verplicht niemand om zichzelf een bepaald etiket te geven.

Voorbeelden voor gesprekken

Als je een eigen grens wilt aangeven, kun je het eenvoudig zeggen: ‘Dat wil ik niet.’ Of: ‘Ik wil het daar nu niet over hebben.’ Je hoeft daar geen algemene uitleg over je houding aan toe te voegen.

Als je het over sekspositiviteit hebt, kun je bijvoorbeeld zeggen: ‘Voor mij betekent dat dat een nee net zo goed wordt gerespecteerd als een ja.’ Of: ‘Ik vind het belangrijk dat mensen zelf bepalen wat bij hen past.’ Zulke zinnen beschrijven jouw kijk erop, zonder anderen wensen of ervaringen toe te schrijven.

Als openheid een verwachting wordt

Een verzonnen voorbeeld: Mara vertelt open over haar wensen, maar wijst later een voorstel van haar partner af. De reactie ‘Dan ben je blijkbaar toch niet zo open’ gebruikt haar houding als drukmiddel. Mara hoeft niet in te stemmen om het tegendeel te bewijzen.

Een mogelijke reactie is: ‘Ik wil eerlijk over wensen kunnen praten. Daar hoort bij dat mijn nee wordt gerespecteerd.’ Een gesprek over mogelijkheden is geen belofte om ze samen uit te proberen.

Als jij de ander bent, mag je teleurgesteld zijn en toch de grens respecteren. ‘Jammer, ik keek uit naar dat idee. We laten het erbij’ neemt je gevoel serieus, zonder het als argument tegen de nee te gebruiken.

Respect tonen in een gesprek

Je hoeft niet enthousiast te zijn over elke keuze van een ander. Het is genoeg om je eigen ideeën niet aan anderen op te leggen. Dit principe en wederzijdse instemming horen ook bij de sekspositieve houding die pro familia beschrijft in zijn educatieve werk.

In een vriendengroep kan dat betekenen dat je iemands persoonlijke verhaal niet afdoet met: ‘Dat zou ik nooit doen.’ Je kunt luisteren of zeggen dat je het liever niet over intieme onderwerpen hebt. Interesse en een eigen grens voor gesprekken kunnen prima samengaan.

En als iemand je niets wil vertellen, hoef je die terughoudendheid niet uit te leggen als schaamte of een gebrek aan openheid. Die persoon bepaalt zelf wat die met je deelt. Ook dat hoort erbij als je seksualiteit zelf vormgeeft.