Skolioseksueel: betekenis, kritiek en respectvol gebruik

Skolioseksueel verwijst naar aantrekking tot mensen met een genderidentiteit buiten de binaire indeling en/of tot transgender mensen. De term wordt op verschillende manieren gebruikt en is omstreden. Je kunt hem als eigen omschrijving gebruiken, maar het gender van de persoon tegenover je betekent niet dat je de term zelf moet overnemen.

Wat betekent skolioseksueel?

Het woord beschrijft een vorm van aantrekking, niet je eigen gender. Het zegt ook niets over hoe iemand eruitziet of welk lichaam die persoon heeft. Library.LGBT legt de term uit en bespreekt ook de kritiek erop.

De vraag “Welke woorden passen bij mijn gevoelens?” kan nuttig voor je zijn. De vraag “Hoe omschrijft de ander zichzelf?” kan alleen die persoon zelf beantwoorden. Die twee vragen door elkaar halen leidt al snel tot ongewenste aannames.

Waarom is er kritiek op de term?

Een bezwaar is dat trans mannen en vrouwen hierdoor als wezenlijk andere mannen en vrouwen kunnen worden behandeld. Een ander bezwaar is dat iemand wordt gereduceerd tot het trans zijn. Deze kritiek wordt beschreven door bronnen uit de community; niet iedereen op wie de term betrekking heeft, beoordeelt hem hetzelfde.

In het dagelijks leven helpt het om jezelf een concrete vraag te stellen: ben ik geïnteresseerd in deze persoon, of maak ik van diens identiteit een verwachting waaraan die persoon moet voldoen? Een label vertelt niet welke vorm van nabijheid iemand wil of welke ervaringen die persoon heeft gehad.

Is ceteroseksueel een ander woord voor hetzelfde?

Het Queer Lexikon noemt ceteroseksueel als term voor aantrekking tot mensen met een genderidentiteit buiten de binaire indeling en/of tot trans mensen. Daar wordt ook uitgelegd waarom skolioseksueel als kleinerend of fetisjerend kan worden ervaren. Je kunt de term ceteroseksueel dus in vergelijkbare gesprekken tegenkomen.

Het is geen benaming die je automatisch in de plaats van het andere woord hoeft te gebruiken. Je kunt nadenken over welk woord jouw gevoelens uitdrukt en tegelijk letten op hoe je over anderen praat. Geen van beide woorden vervangt de zelfomschrijving van de ander.

Maak onderscheid tussen gender, expressie en oriëntatie

Iemand met een genderidentiteit buiten de binaire indeling hoeft er niet androgyn uit te zien. Een relatie vertelt evenmin automatisch iets over de oriëntatie van de betrokken personen. PFLAG maakt onderscheid tussen deze begrippen en benadrukt dat mensen met een genderidentiteit buiten de binaire indeling die zelf omschrijven.

Zo kan een respectvol gesprek eruitzien

Een verzonnen voorbeeld: Alex vertelt tijdens het avondeten dat de nieuwe partner een genderidentiteit buiten de binaire indeling heeft. Een vriendin wil meteen weten of Alex daardoor skolioseksueel is. Alex is op dat moment vooral blij over de kennismaking.

“Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?” laat ruimte voor dat gesprek. Als Alex over diens eigen oriëntatie wil praten, kan Alex daar zelf over beginnen. Een verhaal over een relatie is geen uitnodiging om er een nieuw etiket op te plakken.

Als je zelf skolioseksueel gebruikt, zou je kunnen uitleggen: “Zo beschrijf ik mijn aantrekking. Ik wil geen aannames over je lichaam doen op basis van je gender.” De ander mag nog steeds zeggen dat het woord niet goed voelt. Luister daarnaar, in plaats van met een definitie te willen bewijzen hoe iemand zich moet voelen.