SSC, RACK en PRICK: verschillen en duidelijke afspraken
SSC, RACK en PRICK zijn termen uit BDSM die verschillende accenten leggen. SSC benadrukt veiligheid en wederzijdse instemming, RACK het bewust omgaan met risico en PRICK persoonlijke verantwoordelijkheid. Geen van deze modellen vervangt concrete afspraken of garandeert een ervaring zonder risico.
Wat de afkortingen betekenen
| Model | Voluit | Accenten |
|---|---|---|
| SSC | Safe, Sane and Consensual | Veiligheid, weloverwogen keuzes en wederzijdse instemming |
| RACK | Risk Aware Consensual Kink | Risicobewustzijn en wederzijdse instemming |
| PRICK | Personal Responsibility, Informed Consensual Kink | Eigen verantwoordelijkheid en geïnformeerde instemming |
De term ‘sane’ (in de betekenis van ‘verstandig’ of ‘gezond van geest’) is onderwerp van kritische discussie. Het is geen diagnose en ook geen maatstaf voor de vraag of een verlangen ongebruikelijk mag zijn. Persoonlijke verantwoordelijkheid betekent evenmin dat iemand schuld heeft aan het overschrijden van diens grens door een ander.
Van een algemene belofte naar een echt antwoord
‘Bij mij is alles met wederzijdse instemming’ zegt nog weinig over hoe iemand met een concrete grens omgaat. Je kunt een gesprek bijvoorbeeld beginnen met: ‘Ik wil het over rollen hebben. Vandaag wil ik nog niets uitproberen.’ Daar past een antwoord bij dat jouw grenzen respecteert, in plaats van je te proberen over te halen om iets uit te proberen.
Bespreek welke rollen je wilt, hoeveel ervaring je hebt, welke activiteiten uitgesloten zijn, welke stoptekens duidelijk zijn en wat je daarna graag wilt. Dit vervangt geen kennis over de risico’s van een specifieke activiteit. Dit artikel gaat over gespreksmodellen, niet over de uitvoering ervan.
Zo kan een concrete afspraak klinken
Stel je twee volwassenen voor die tijdens hun eerste ontmoeting merken dat ze verschillende verwachtingen hebben. De een zegt: ‘Ik ben nieuwsgierig naar jouw ideeën, maar wil eerst alleen praten.’ De ander antwoordt: ‘Goed. Ik vertel je wat me interesseert en jij geeft alleen aan welke onderwerpen je wilt bespreken.’ Zo blijft het gesprek een gesprek en wordt het niet stilzwijgend opgevat als instemming.
Een ander voorbeeld: ‘Ik wil straks eerst even alleen zijn. Zullen we elkaar morgen kort laten weten hoe het voor ons voelt?’ Of: ‘Dat hoort voor mij niet bij wat we doen, ook al hebben we het vorige week anders besproken.’ Zulke zinnen maken een concrete verwachting duidelijk, zonder dat iemand een heel model hoeft te verdedigen.
Een nee hoeft niet het juiste codewoord te zijn
Je kunt je instemming intrekken. Ja zeggen tegen één ding betekent niet dat je overal ja tegen zegt; zwijgen is geen instemming. Een afgesproken stopwoord kan helpen, maar een nee telt ook zonder dat woord. Als iemand verstijft, zich terugtrekt of onzeker lijkt, stop dan en vraag wat die persoon op dat moment nodig heeft.
Een mogelijk antwoord is: ‘We stoppen. Wil je wat ruimte, of zal ik hier blijven?’ Je hoeft niet op een uitleg te wachten voordat je stopt. Ook een afgesproken rol neemt die verantwoordelijkheid niet weg.
Jullie hoeven niet dezelfde letters te kiezen
Misschien noemt de een diens visie SSC en de ander RACK. In plaats van te discussiëren over welke afkorting beter is, kunnen jullie met een vraag nagaan wat ermee wordt bedoeld: ‘Wat gebeurt er als ik tijdens het gesprek van gedachten verander?’
Een duidelijk antwoord en een respectvolle reactie daarop zijn nuttiger dan een gedeeld etiket. Je hoeft niet ervaren over te komen of je nieuwsgierigheid te bewijzen om je eigen grens aan te geven.
