Veiliger vrijen: bescherming afgestemd op jullie seks
Veiliger vrijen betekent dat je bewust het risico op infecties tijdens seks verkleint. Dat kan met passende barrièremiddelen, vaccinaties, testen en zo nodig medische preventieve zorg. Welke combinatie geschikt is, hangt af van jullie seksuele contacten. Zwangerschap voorkomen is een aparte kwestie: de pil beschermt bijvoorbeeld niet tegen seksueel overdraagbare infecties.
Welke beschermingsmaatregel past bij het contact?
| Situatie | Praktische mogelijkheid | Belangrijke beperking |
|---|---|---|
| Seks waarbij een penis betrokken is | Gebruik vanaf het begin een passend condoom. | Infecties kunnen nog steeds worden overgedragen via onbedekte huid. |
| Vaginale seks met een inwendig condoom | Breng het inwendige condoom goed in en let op de positie. | Gebruik niet tegelijkertijd een uitwendig condoom. |
| Orale seks op de vulva of anus | Leg een nieuw beflapje tussen de mond en het lichaam. | Het beschermt alleen het deel dat ermee is afgedekt. |
Controleer vooraf de houdbaarheidsdatum en of producten die je erbij gebruikt bij het materiaal passen. Gebruik geen producten op oliebasis in combinatie met latex. Volg de gebruiksaanwijzing, ook als het product vertrouwd lijkt.
Wat vaccinaties en PrEP kunnen aanvullen
Er zijn onder meer vaccinaties tegen HPV en hepatitis A en B. Laat bij je zorgverlener controleren welke vaccinaties je al hebt gehad en welke voor jou worden aanbevolen. Eén vaccinatie beschermt niet tegen alle seksueel overdraagbare infecties.
Als je een verhoogd risico op hiv hebt, kan PrEP onder begeleiding van een arts een optie zijn. Je gebruikt het preventief en er zijn controles nodig. PrEP beschermt niet tegen andere infecties of zwangerschap. Zelf een gebruiksschema samenstellen vervangt een voorschrift niet.
Testen zijn onderdeel van preventieve zorg
Geen klachten hebben sluit een infectie niet uit. Tegelijkertijd is een negatieve uitslag direct na een contact niet automatisch betrouwbaar. Welke test wanneer zinvol is, hangt af van de ziekteverwekker, de test en het contact. Vertel tijdens het gesprek ook welke lichaamsdelen betrokken waren.
Een gesprek vóór de seks is beter dan gissen
Je kunt concreet beginnen: ‘Ik wil vandaag condooms gebruiken.’ Of: ‘Voordat we seks zonder condoom hebben, wil ik het over testen en anticonceptie hebben.’ Bespreek niet alleen wat jullie willen, maar ook waar jullie je allebei prettig en veilig bij voelen. Een vaste relatie maakt deze vragen niet overbodig.
Bescherming bespreken betekent niet dat je iemand wantrouwt. Je mag je grens aanhouden, ook als de ander liever geen bescherming gebruikt.
Als er iets misgaat
Als je mogelijk op een relevante manier aan hiv bent blootgesteld, vraag dan meteen medisch advies, bijvoorbeeld bij een daarvoor geschikte kliniek. Daar beoordelen ze of PEP nodig is. De behandeling moet zo snel mogelijk beginnen, bij voorkeur binnen 24 uur. Wacht daarom niet op klachten of een latere testafspraak.
Als er ook een kans op zwangerschap is, vraag dan snel naar noodanticonceptie. Deze twee zaken worden afzonderlijk beoordeeld; één maatregel lost niet automatisch beide problemen op.
