Wat betekent lesbisch? Oriëntatie en zelfbenoeming

Lesbisch beschrijft vooral vrouwen die zich romantisch of seksueel aangetrokken voelen tot vrouwen. Ook sommige mensen met een genderidentiteit buiten de tweedeling man en vrouw gebruiken deze benaming voor zichzelf. Het gaat om je eigen oriëntatie en hoe je jezelf omschrijft, niet om een bepaalde kledingstijl of een lijst met ervaringen.

Wat houdt de benaming in?

Lesbisch is een seksuele oriëntatie. Die is iets anders dan je genderidentiteit: de ene gaat over tot wie je je aangetrokken voelt, de andere over je eigen gender. Een trans vrouw kan lesbisch zijn, net als een cisvrouw.

Het Queer Lexikon licht de benaming toe en legt uit dat sommige mensen met een genderidentiteit buiten de tweedeling man en vrouw die ook gebruiken. Zo’n zelfomschrijving is persoonlijk. Je hoeft er geen algemene regel van te maken die je aan anderen oplegt.

Moet je al een relatie met een vrouw hebben gehad?

Nee. Een oriëntatie is geen certificaat dat je pas na een bepaalde ervaring krijgt. Je kunt merken tot wie je je aangetrokken voelt voordat je een relatie krijgt. Andersom bepaalt een eerdere relatie niet voor altijd welk woord je voor jezelf mag gebruiken.

Een verzonnen voorbeeld: een vrouw had lange tijd een relatie met een man en omschrijft zichzelf tegenwoordig als lesbisch. Je hoeft haar eerdere relatie niet als tegenbewijs aan te voeren. Zij bepaalt zelf hoe ze haar ervaringen duidt; dat is niet aan haar kennissen.

Ook je huidige relatie geeft niet op elke vraag over je oriëntatie antwoord. Twee vrouwen kunnen een stel zijn, terwijl de een zichzelf lesbisch noemt en de ander biseksueel. Hun verschillende zelfomschrijvingen worden daardoor niet ongeldig.

Lesbisch, biseksueel of nog geen label?

Als je je aangetrokken voelt tot mensen van meer dan één gender, kan bijvoorbeeld biseksueel een passende term zijn. Misschien past een omschrijving zonder vast woord op dit moment beter: ‘Ik merk dat ik verliefd kan worden op vrouwen.’ Je hoeft die vraag niet in één gesprek definitief te beantwoorden.

Je eigen observaties kunnen nuttiger zijn dan een online test die zogenaamd uitsluitsel geeft: Aan wie denk je graag? Met wie zou je een relatie willen? Welke omschrijving voelt goed voor jou? Dit zijn ideeën om over na te denken, geen checklist met een score.

Hoe reageer je als iemand je dit vertelt?

Je kunt vriendelijk en ontspannen reageren: ‘Bedankt dat je me dit vertelt.’ Als een vriendin over haar partner praat, kun je ernaar vragen zoals je dat bij een andere relatie ook zou doen: ‘Hoe hebben jullie elkaar ontmoet?’ Je hoeft het gesprek niet helemaal om de oriëntatie te laten draaien.

Het kan belangrijk zijn om te vragen of je het voor je moet houden: ‘Weten de anderen dit al, of wil je dat het tussen ons blijft?’ Vertel het niet zelf verder. Ook een goedbedoelde opmerking kan iemand de keuze ontnemen om zelf te bepalen wanneer en met wie diegene erover praat.

Je kunt iemands oriëntatie niet aan diens uiterlijk aflezen

Kort haar, lang haar, een pak of een jurk zegt niets met zekerheid. Ook bestaat er geen voorgeschreven manier om de rollen in een relatie te verdelen. Vraag daarom naar de persoon zelf en diens wensen, in plaats van rollen toe te schrijven op basis van een stereotype.

Als je er zelf over wilt praten, bepaal je zelf hoeveel je deelt: ‘Ik ben lesbisch en wil je dat vertellen. Over eerdere relaties wil ik het niet hebben.’ Je kunt open zijn zonder je hele privéleven te hoeven uitleggen.