Angstige hechtingsstijl: wat betekent het en wat kun je doen?

Bij een angstige hechtingsstijl ben je bang om afgewezen of verlaten te worden, of niet genoeg gewaardeerd te worden. Nabijheid is belangrijk voor je, maar het kan lastig zijn om je zeker te voelen over de relatie. Misschien stelt een lief berichtje je eerst gerust, terwijl je bij het volgende korte antwoord alweer gaat twijfelen.

Wat betekent ‘angstige hechtingsstijl’?

In onderzoek naar relaties tussen volwassenen wordt onder meer onderscheid gemaakt tussen hechtingsangst en hechtingsvermijding. Bij hechtingsangst gaat het vooral om de angst de ander te verliezen; hechtingsvermijding heeft te maken met moeite met emotionele nabijheid. Dat is niet hetzelfde. Een overzichtsartikel van Simpson en Rholes licht dit onderscheid toe.

Het woord ‘stijl’ kan klinken alsof iets vaststaat. Maar deze beschrijving geeft geen volledig beeld van iemand. Ervaringen in relaties en concrete situaties spelen ook een rol. Je hoeft onzekerheid niet steeds terug te voeren op je kindertijd, en een vertraagd antwoord is geen bewijs van een bepaalde hechtingsstijl.

Wat is er gebeurd en waar ben je bang voor?

Denk aan een recente situatie: je hebt gevraagd of jullie elkaar vrijdag zien en je hebt nog geen antwoord gekregen. Het enige wat je zeker weet, is dat de afspraak nog niet vaststaat. ‘Ik ben niet belangrijk’ is een angst, geen feit.

Je kunt allebei opschrijven zonder je gevoel weg te wuiven:

• Wat ik weet: Mijn vraag is sinds gisteren onbeantwoord.
• Waar ik bang voor ben: De ander wil me niet meer zien.
• Wat ik wil weten: Zal ik vrijdag vrijhouden of iets anders plannen?

Dit onderscheid is een praktisch hulpmiddel om na te denken, geen zelftest. Misschien is er een onschuldige verklaring voor de stilte. Misschien ontbreekt er inderdaad betrouwbaarheid in jullie contact. Het is terecht om daar duidelijkheid over te willen.

Een verzoek dat echt bij je vraag past

Je kunt schrijven: ‘Ik zou je vrijdag graag zien. Laat je me uiterlijk morgen weten of het uitkomt? Anders maak ik een ander plan.’ Zo krijg je duidelijkheid over de afspraak, zonder dat je als antwoord een liefdesverklaring vraagt.

Gaat het je eigenlijk om jullie relatie, benoem dat dan: ‘Ik zou graag meer duidelijkheid willen over hoe jij naar ons kijkt. Wanneer kunnen we daarover praten?’ Nog meer berichten over vrijdag geven geen antwoord op die andere vraag.

Bespreek samen welke afspraken jullie willen maken. Een kort berichtje als plannen veranderen is iets anders dan verwachten dat iemand altijd bereikbaar is. Jullie mogen allebei aangeven wat haalbaar is.

Neem ook het gedrag dat je ziet serieus

Een hechtingsbegrip moet er niet toe leiden dat je elk probleem bij jezelf zoekt. Afspraken die herhaaldelijk niet worden nagekomen, blijven niet nagekomen afspraken. Angst om iemand te verliezen is ook geen reden om iemands telefoon te controleren of een bepaalde vorm van nabijheid af te dwingen.

Als de zorgen je dagelijks leven sterk beïnvloeden, kun je psychotherapeutische hulp zoeken. Je kunt dan terugkerende patronen bespreken. De Cleveland Clinic legt uit welke hulp mogelijk is bij angstige hechting. De voorbeeldgesprekken hier zijn geen vervanging voor een behandeling.