Postcoïtale dysforie: gevoelens na seks begrijpen

Voel je je na seks plotseling verdrietig of prikkelbaar, of sta je op het punt om te huilen, terwijl je eigenlijk op een fijn moment had gehoopt? Zulke vervelende gevoelens na seksuele activiteit worden onder meer postcoïtale dysforie genoemd. Ze kunnen ook voorkomen na seks met wederzijdse instemming of na zelfbevrediging. De term beschrijft wat je ervaart, maar verklaart niet automatisch waarom dit bij jou gebeurt.

Hoe kun je dit plaatsen?

In een onderzoek werden 223 vrouwen en 76 mannen gevraagd naar verschillende gevoelens en klachten na seksuele activiteit. Uit de antwoorden bleek dat niet alleen verdriet voorkomt en dat de klachten niet uitsluitend samenhangen met een orgasme. Omdat de deelnemers geen representatieve steekproef vormden, kun je hieruit geen betrouwbare cijfers afleiden voor alle mensen. Onderzoek naar gevoelens na seksuele activiteit

Belangrijker dan een percentage is jouw specifieke situatie: wat voel je, hoeveel last heb je ervan en wat heb je op dit moment nodig? Je hoeft het moment niet mooier voor te stellen dan het was. Tegelijk hoef je op basis van één reactie ook geen definitief oordeel over jezelf of je relatie te vormen.

Wat je op dat moment kunt zeggen

Je mag behoefte hebben aan nabijheid, afstand nodig hebben of pas later willen praten. Bijvoorbeeld:

• „Ik ben op dit moment verdrietig en weet nog niet precies waarom. Vraag me alsjeblieft niet meteen het hemd van het lijf.”
• „Blijf gerust bij me, maar ik wil nu niet aangeraakt worden.”
• „Ik heb even rust nodig. Laten we er later rustig over praten.”

Als de ander hiermee te maken heeft, vraag dan liever: „Wil je dat ik blijf?” Ga er niet zomaar van uit dat knuffelen op dat moment prettig is. Een antwoord als „Dat weet ik nog niet” mag blijven staan. Ook een wens die jullie eerder hebben afgesproken, kan veranderen.

Neem de context serieus

Denk er later, zonder tijdsdruk, over na of je je tijdens de ontmoeting prettig en vrij voelde. Was er sprake van druk, pijn of een grens die niet werd gerespecteerd? Zulke ervaringen mogen niet worden afgedaan met het label „postcoïtale dysforie”. Je bent niemand verdere seksuele intimiteit of een geruststellende uitleg verschuldigd.

Wanneer ondersteuning kan helpen

Als de gevoelens terugkomen, je er veel last van hebt of je daardoor bang wordt voor seksuele intimiteit, kun je ondersteuning zoeken. Ook bij lichamelijke klachten kun je terecht bij een arts. Voor psychische of sociale problemen kun je contact zoeken met een hulpverleningsorganisatie, die je zo nodig verder kan helpen. Informatie over adviesmogelijkheden op de Duitse website gesund.bund.de

Je kunt eenvoudig beginnen met: „Na seks word ik vaak verdrietig. Ik wil begrijpen wat ik hier moeilijk aan vind.” Je hoeft geen oorzaak te noemen en ook nog niet te hebben besloten of je alleen of samen met iemand anders advies wilt vragen.