Prostaatontsteking: symptomen, onderzoek en behandeling
Een prostaatontsteking kan een branderig gevoel bij het plassen, vaak aandrang om te plassen en pijn in het bekken veroorzaken. Maar de term verwijst naar verschillende aandoeningen: er zijn niet altijd bacteriën bij betrokken. De behandeling hangt daarom af van de oorzaak en het verloop.
Wanneer je snel hulp nodig hebt
Klachten die plotseling optreden in combinatie met koorts, koude rillingen of een duidelijk ziek gevoel moeten snel door een arts worden beoordeeld. Kun je helemaal niet meer plassen, zoek dan dringend medische hulp. Bij verwardheid of ernstige benauwdheid is direct spoedhulp nodig; dit soort verschijnselen kan wijzen op een ernstige infectie.
Word je al met antibiotica behandeld en voel je je na 48 uur niet beter of zelfs slechter, neem dan opnieuw met spoed contact op met een arts. Wacht bij verergering niet tot de voorgeschreven behandeling is afgelopen.
Bacteriële ontsteking of aanhoudende bekkenpijn?
Bij acute bacteriële prostatitis beginnen de klachten vaak plotseling. Een bacteriële ontsteking kan ook langer aanhouden of terugkomen. Daarnaast bestaat het chronisch bekkenpijnsyndroom: daarbij kunnen bacteriën niet altijd als oorzaak worden aangetoond. Aanhoudende pijn betekent dus niet automatisch dat er nog steeds sprake is van een infectie.
De prostaat ligt onder de blaas en omringt een deel van de plasbuis. Klachten kunnen daarom invloed hebben op het plassen, maar ook voelbaar zijn in het gebied tussen de balzak en de anus, de penis of rond de anus. Sommige mensen hebben pijn bij een zaadlozing. Eén symptoom vertelt nog niet wat de precieze oorzaak is.
Wat het onderzoek moet uitwijzen
In de huisartsenpraktijk of bij een uroloog bespreek je het verloop en eventuele bijkomende klachten. Mogelijk volgt een lichamelijk onderzoek en wordt er urine afgenomen. Als er een bacteriële ontsteking wordt vermoed, kan een bacteriekweek helpen om de bacterie te vinden en een passend antibioticum te bepalen.
Een verhoogde waarde voor PSA bewijst geen prostaatontsteking. Die waarde kan stijgen door een actieve ontsteking, maar is niet geschikt om deze diagnose op zichzelf te stellen. Bij een acute bacteriële ontsteking wordt prostaatmassage vermeden. Probeer daarom niet zelf een massage als behandeling.
Welke behandeling mogelijk is
Bij een bacteriële oorzaak worden geschikte antibiotica gebruikt. Neem die in zoals voorgeschreven. Bij een ernstig acuut verloop kan behandeling in het ziekenhuis nodig zijn. Bij langdurige klachten kan een uitgebreider behandelplan passend zijn, bijvoorbeeld met medicijnen tegen de klachten, fysiotherapie of ondersteunende begeleiding. Niet iedereen heeft dezelfde combinatie nodig.
Drie vragen die je in het dagelijks leven kunnen helpen
- ‘Welke aanwijzingen zijn er bij mij voor een bacteriële oorzaak en welk onderzoek is daarvoor gedaan?’
- ‘Hoe kan ik merken of de behandeling helpt?’
- ‘Wat is de volgende stap als de pijn aanhoudt?’
Vertel ook over gevolgen die je misschien lastig vindt om te bespreken, zoals pijn na een zaadlozing of moeite met lang zitten. Je hoeft niet eerst te bepalen of die ervaring met je prostaat te maken heeft. Concrete situaties uit het dagelijks leven helpen je juist om duidelijk te maken waar je mee zit.
