Welke soa’s zijn er? Een overzicht van belangrijke soa’s
Tot de seksueel overdraagbare infecties behoren onder andere chlamydia, gonorroe, syfilis, trichomoniasis, genitale herpes, HPV, hiv en hepatitis B. Ze verschillen in ziekteverwekker, verloop en behandeling. ‘Soa’ is de gangbare benaming; medisch wordt ook vaak de afkorting STI gebruikt.
Waar staat STI voor?
STI komt van sexually transmitted infections, Engels voor seksueel overdraagbare infecties. De term is ook van toepassing als iemand geen klachten heeft. Een ongemerkte infectie is nog steeds een infectie en kan, afhankelijk van de ziekteverwekker, worden overgedragen.
Belangrijke voorbeelden op een rij
| Infectie | Ziekteverwekker | Handig om te weten |
|---|---|---|
| Chlamydia | Bacteriën | Te behandelen met geschikte antibiotica; een infectie kan zonder klachten verlopen. |
| Gonorroe | Bacteriën | Ook bekend als druiper. Resistentie kan het kiezen van werkzame antibiotica moeilijker maken. |
| Syfilis | Bacteriën | Een behandelbare infectie; geen verzamelnaam voor andere soa’s. |
| Trichomoniasis | Parasieten | Hoort ook bij de soa’s die met medicijnen te genezen zijn. |
| Genitale herpes | Herpesvirussen | Medicijnen kunnen het verloop beïnvloeden, maar verwijderen het virus niet volledig. |
| HPV | Humane papillomavirussen | Een vaccinatie beschermt tegen belangrijke typen van HPV, maar niet tegen alle soa’s. |
| Hiv | Humaan immunodeficiëntievirus | Een effectieve behandeling kan voorkomen dat aids ontstaat. |
| Hepatitis B | Virus | Kan de lever beschadigen. Er is een vaccin dat bescherming biedt. |
De tabel geeft een selectie en is geen volledige lijst of zelftest. Hij maakt vooral duidelijk waarom één medicijn of één beschermingsmaatregel niet automatisch geschikt is voor alle infecties.
Hiv en aids zijn niet hetzelfde
Hiv verwijst naar het virus en wordt in het dagelijks taalgebruik vaak ook gebruikt voor de infectie ermee. Aids is een ziektebeeld waarbij het immuunsysteem door hiv sterk verzwakt is en bepaalde ernstige aandoeningen optreden. Een diagnose van hiv betekent dus niet automatisch dat iemand aids heeft. Een effectieve behandeling kan voorkomen dat de ziekte zich ontwikkelt.
Kan ik een soa herkennen aan klachten?
Afscheiding, pijn of veranderingen aan de huid kunnen aanleiding zijn om je te laten onderzoeken. Ze vertellen echter niet met zekerheid welke ziekteverwekker de oorzaak is. Ook sluit het ontbreken van klachten een soa niet uit. Deze twee punten horen bij elkaar: stel geen diagnose op basis van één symptoom en ga er zonder klachten niet automatisch van uit dat er niets aan de hand is.
Wat betekent ‘getest op soa’s’ precies?
Vraag na op welke infecties wordt getest, welk soort monster wordt afgenomen en of het tijdstip na een contactmoment geschikt is. Je kunt bijvoorbeeld vragen: ‘Was dit een test op hiv, of is er ook op chlamydia getest?’ Zonder die informatie is een algemene uitslag als ‘alles negatief’ lastig te beoordelen.
In Duitsland kun je terecht bij geschikte artsenpraktijken, gezondheidsdiensten en testlocaties van Aidshilfe. Welke onderzoeken worden aangeboden en of een anonieme test mogelijk is, hangt af van de betreffende dienst. Als je klachten hebt of je sekspartner een diagnose heeft gekregen, vraag dan om advies en laat je onderzoeken.
Je kunt het gesprek eenvoudig beginnen met: ‘Ik wil weten welke tests na dit contactmoment zinvol zijn.’ Je hoeft de medische naam van iedere ziekteverwekker niet te kennen.
